Ég verð seint talinn mikill verkalýðs forkólfur. Mér hefur iðullega leiðst barátta verkalýðsforystunnar, enda einhliða málflutningur og mér hefur fundist þessi samtök ákaflega máttlítil. Sérstaklega hefur mér fundist lítið vit í að halda úti þessu batterýi eftir að stíllinn varð að hver eigi að semja um laun fyrir sig.
Sumsé í gegnum tíðina hef ég bara tekið það sem að mér er rétt, brosað og þagað.
Stöðu minnar vegna hef ég þurft að stúdera norska kjarasamninga í þaula undanfarið. Hérna er fólk almennt mun meðvitaðra um stöðu sína og svo mikið að mér eiginlega blöskrar á köflum.
En eitt mega frændur okkar eiga að þeir hafa náð ótrúlegustu hlutum í gegn. Á meðan íslenskir samningar gera ráð fyrir 7,3 mánuðum til sjós á ári, þekkist ekki hér að sigla yfir 6 mánuði. Tíminn er líka takmarkaður sem má halda okkur úti á meðan engin svoleiðis ákvæði eru heima. Ég spurði félagið einu sinni af hverju þeir reyndu ekki að ná siglingatímanum niður í 6 mánuði en þeim fannst engin ástæða til þess þar sem flestir sigldu svoleiðis. Auðvitað er það svo að margar útgerðir sjá hið augljósa hagræði sem slíkt siglingasystem hefur í för með sér. Þessu til viðbótar má bæta við að á meðan við heima erum að auka það að vilja komast í 1/1 kerfi eru raddir háværari hérna að fara í 1/2 kerfi, það er einn mánuður um borð (til dæmis) og tveir í fríi. Hérna er fólk til sjós út af frítímanum, ekki út af áhuga á að fara á mis við lífið. Það sem svo aftur stoppar þetta frá að verða að veruleika er skortur á sjómönnum.
Annað sem vekur áhuga minn er hversu duglegir Norðmenn hafa verið að fá inn alls konar auka sporslur. Undanfarin ár hafa orðið ýmsar breytingar á starfinu sem felur m.a. í sér meiri pappírsvinnu. Fyrir þetta fá menn aukalega borgað. Auka fyrir að vera Security Officer, auka fyrir að vera öryggisfulltrúi osfrv osfrv.
Ástæðan fyrir þessum pistli er sú að báturinn sem á að leysa okkur af svo við komumst í áhafnarskiptin er bilaður og liggur í slipp. Því er alls óvíst hvort við náum að komast heim á mánudaginn. Ef ég ynni fyrir íslenska útgerð væri það eina sem ég fengi í besta falli klapp á bakið og sagt við mig “tough luck”. Í versta falli væri mér sagt að hætta þessu væli. Hérna fæ ég hvern dag, sem ég þarf að kúldrast um borð lengur en planið gerir ráð fyrir, borgaðan þrefalt. Það lætur því nærri að útgerðin þurfið að borga mér hundrað kall fyrir hvern dag sem fer framyfir. Því græt ég það ekkert ef það dregst eitthvað á langinn að ég komist heim.
Svo eru launin annað mál. Ég veit ekki hvort ég eigi að hlæja eða gráta yfir því að nettó árslaunin sem ég kem til með að vera á fyrir 4 mánaða vinnu á ári hérna eru hærri en brúttó árslaunin sem ég hafði sem skipstjóri á íslensku skipi fyrir nálægt helmingi meiri vinnu.
Hvað eiga allar helstu, vinsælustu og þekktustu persónur heimsbókmenntanna sameiginlegt? Listinn er ekki tæmandi en til að nefna nokkrar:
Góði dátinn Svejk, Lukku Láki, Ástríkur, Steinríkur, Svalur, Valur, Benni flugmaður, hin 4 fræknu, Dalton bræður, Tinni, Tobbi, Kolbeinn Kafteinn, Væla Veinólína, Ívar Eltiskinn, Prófessor vandráður (já eiginlega allar persónur Tinna bókanna nema Flosi Fífldal), Batman, Superman, Zorro, Prins Valíant, Rambo osfrv osfrv. Svona gæti ég haldið endalaust áfram.
Jú, nánast allar alvöru persónur eru makalausar og einstakar. Mér finnst þetta merkilegt í ljósi þess að flestir höfundar þeirra eru ríg múlbundnir í báða skó og reimarnar meira að segja bundnar saman. Hvað segir þetta manni? Eru það duldir draumar hjá höfundunum að fá að vera einir og sér á báti? Er fólki sem er samspyrnt fyrirmunað að geta gert eitthvað skemmtilegt eða að vera skemmtilegt? Af hverju eru nánast engar skemmtilega persónur í bíómyndum giftar? Segir þetta ekki allt sem segja þarf?
Alveg á hreinu að ég ætla aldrei að breyta mínum hjúskaparháttum og gerast leiðindapúki.
Allt að skýrast hjá mér með heimkomu. Fer beint heim þann 9. eða 10. Um borð í Sea Pilot í overlap 5. mars í eina til 2 vikur (fer eftir því hvað ég er tregur og hvernig stendur á heimferðum á skipinu) og svo fer ég þangað um borð 2. apríl.
Þetta er andskotans ekkert frí sem maður fær.
Fengum meil um daginn þar sem okkur var skipað að plokka sjónvarpið niður úr brúnni hið snarasta. Einhver útgerð sem hafði verið að missa verkefni vegna sjónvarps í brúnni. Þegar ég var búinn að lesa meilinn tölti ég niðurlútur til baka í stólinn minn og viti menn þá hafði sjónvarpið dáið um leið og ég las póstinn. Ég lét útgerðina auðvitað vita samviskusamlega af því að græjan væri dáin og sat svo sorgmæddur næstu vaktir. Ég var svo sem ekkert sár yfir sjónvarpsmissinum, en ég missti rás 2 í leiðinni sem er heldur verra.
Við komumst svo að því að það var straumbreytirinn sem var farinn og skiptum honum út. Ég þarf að láta útgerðina vita af því einn daginn .
Það fór eins og ég reiknaði með. Krónan byrjaði að rjúka upp um leið og ég fór út. Skil ekki að ég fái ekki prósentur frá ríkinu fyrir þetta. En auðvitað var rökrétt að krónan hlyti að hækka, landið stjórnlaust og því engin peningamálastefna og ekkert vitað með framtíðina.
Ég er svo búinn að kaupa mér nýjan bíl. Svona greifi eins og ég getur ekki verið þekktur fyrir að keyra um á gamalli druslu. Gaf stjúpdóttlunni hinn. Ómögulegt að láta hana vera ólétta á harðahlaupum um allt. Já, ég er að verða afi… og ekki orð um það.
Jæja þá er búið að bjóða mér fast pláss. Reyndar ekki á þessum dalli heldur á Sea Pilot. Nei Anna, ekki Sea Shephard. Ég á að fara þangað 2. apríl svo ég á tveggja mánaða frí þegar ég kem heim eftir hálfan mánuð. Að vísu þarf ég að fara um borð í eina til tvær vikur í fríinu í “overlap” og jafnvel á eina ráðstefnu eða svo, en það er í góðu, held þó alla vega launum á meðan.
Hásetinn minn hefur verið á þessari doríu og skv honum eru bæði plúsar og mínusar við skiptin. Pilot er betra sjóskip, en meira bilerí. Meira að gera í supply þar svo tíminn líður hraðar en þeir vinna fyrir Statoil-Hydro en ekki Marathon svo allt regluverk er miklu stífara. Siglinga sýstemið er líka öðruvísi þar, 4 vikur um borð og 8 í frí. Launin eru því verri en samt talsvert hærri en ég hafði á Hauknum þrátt fyrir að sigla helmingi minna. Ég get samt reiknað með einstaka afleysingatúrum á hinum skipunum til að halda laununum uppi.
En mikið held ég að það eigi vel við mig að vinna bara 4 mánuði á ári.
Af mér er annars að frétta að ég er kominn á minn stað á Alvheimsfeltet í Norðursjónum. Það er búið að öngla pallinn niður, sem tók góðan sólarhring, og við lónum við hann í 7 vindstigum og hálfgerðum skakstri. Margir skipsfélagar mínir grenja svolítið undan veltingnum, en mér þykir ekki mikið til koma miðað við þau skip sem ég er vanur.
En Norðmenn eru auðvitað tómar pissudúkkur.
Í dag eru 20 ár upp á dag síðan ég fór fyrst á sjóinn (ekki orð um að ég sé orðinn gamall!!!). Þá réði ég mig sem messagutta á varðskipið Ægi. Reyndar þótti starfstitillinn messagutti ekki nógu fínn svo opinberlega hét það vikadrengur. Ég hef reyndar aldrei skilið hvað er fínna við að vera vika heldur en að vera messa, nú eða að vera drengur í staðinn fyrir gutti.
Fyrsti dagurinn minn til sjós byrjaði heldur fjörlega. Við vorum ekki komnir út fyrir hafnarkjaftinn þegar kall barst frá grænlenskum togara sem átti í vandræðum við 200 mílna línuna svo við brunuðum af stað með þeim hraða sem við réðum við í 12 vindstigum. Það þarf ekki að taka það fram að mitt fallega litarhaft varð fljótlega grænt, svo grátt og loks var hægt að slökkva ljósin um borð í dallinum því svo mikið lýsti af mér. Ég ældi að vísu bara einu sinni en mikið skelfing leið mér illa. Eftir sólarhring var ég orðinn nokkuð sprækur og hef ekki fundið fyrir sjóveiki síðan.
Sá grænlenski afturkallaði beiðnina en við fengum ansi margar svona “fals” beiðnir í þessum túr og hann var óvenju slæmur veðurlega séð. Ég var harður á því þegar ég kom heim að svona vitleysu léti ég ekki hafa mig út í aftur, en þar sem mér var bent á af skipsfélögum mínum að þetta væri aldrei svona slæmt ákvað ég að láta reyna á þetta… og hér er ég enn og sé ekki eftir því.
Við fórum loksins út á opið haf kl 1 í nótt og verðum komnir með pallinn á sinn stað einhvern tíma í nótt. Veðrið er óðum að detta niður og ég held að lærlingarnir tveir sem ég er með séu ekkert ósáttir við það. Litarhaftið á þeim minnir mig ansi hreint mikið á mig fyrir 20 árum síðan.
Starfsmannastjórinn hringdi á frívaktinni minni og talaði við stýrimanninn. Sagði honum m.a. að hann væri búinn að finna fast pláss fyrir mig, en ekki á hvaða skipi, svo ég þarf að bíða spenntur fram á mánudag eftir að vita það. Alla vega geta menn ekki verið óánægðir með mig so far ef það er búið að ákveða að festa mig.